|
HAMUR
(Hevir): Pişirilmek
istenen ekmek için gerekli olan unu tuzu ayarlanmış su katılır ve eski hamurdan
maya olarak alınan ekşi hamur. Hamurun yapıldığı tekne bir bez ile kapatılır.
1-2 saat bekletilir. Sonra hamur iyice hasıl edilir. Ve bir ekmeğin çıkacağı
kadar yumak (glok) edilir. Sonra ekmek tahtası (Derhğun) üzerinde oklava
(Merdane) ile isteme göre ya yufka (nane tenik) olarak ya da top ekmek (nane
pofuk ) olarak açılır. Daha sonra tandırdaki (Kuruk) ateş üzerinde kızdırılan
saç (Sel) üzerine konarak pişirilir. Ekmek genellikle 3-4 günde veya bir hafta
için pişirilir.
EKMEK (Nan) :
Unluk buğday önce yıkanır. Daha sonra içerisinde kalan taş toprak ve yabani ot
tek tek ayıklanır. Bu buğday eskiden su değirmenlerine götürülürdü. Şimdi ise
motorlu değirmenlere yada un fabrikalarına götürülür. Su değirmenlerinde
öğütülen buğdayın kepeği içinde kalırken fabrikada öğütülen buğdayın kepeği
ayırt edilmektedir. 12 ölçek buğdaydan I ölçek değirmen hakkı ve öğütülen undan
bir kürek un kürek hakkı olarak alınır.,
KLORASÎR (Babiko):
Kılora sir bölgemizde bilinen ve yapılan bir yemektir. Bol tere yağı ile
yapıldığı için masraflı bir yemek olarak görülür. Ve bundan dolayı önemli
günlerde yapılır. Önemli bir misafirin olması halinde veya örneğin Hızır
örücünün son gününde Hali vakti iyi olanlar tarafından yapılır. Yemeği yiyecek
olan insan sayışma göre kepekli buğday unu önce elenir. Tuzu ayarlanmış su ile
yoğrularak hamur yapılır. Üst taratma kızarması için yumurta ve salça
karıştırılarak sürülür. Kabarmasın diye de bir yemek kaşığının ucu ile
nakışlanır. Kömbenin hazırlanmasından sonra tandır tezekte yakılır. Yanan
tezek köz haline gelinceye kadar tandırda iyice ısınmış olur. Daha sonra köz
haline gelen tezek tandırdan bir kürekle dışarı çıkartılır. Kömbe beklemeye alındıktan sonra ayran ısıtılır
içerisine sarımsak dövülerek konur. Beze sarılan kömbe bezden çıkarılır Bir
tepsinin içerisine el ile doğranır. Üst üste bir piramit gibi yığılır.
Sarımsaklı ayran tepesinden aşağı alta gelinceye kadar dökülür.Tereyağı bir
tavaya konur. Kahverengine dönüşünceye kadar kızgın ateşte tutulur. Kızgın
tereyağı bir yemek kaşığıyla kömbenin tepesinden dökülür. Taki kömbe konulan
büyük tabağın kenarları göllenene kadar. Sonrada yenmeye başlanır.

Daha
önce yiyenler iyi bilir baya lezzetli görünüyor :)
GIRIK (Hasıl):
Gırık tıpkı kılora sir gibi bol tereyağı ile yenen bir yemektir. Hazırlanışı
şöyledir. Tencereye bir miktar su konur. Ve kaynatılır. Suya yemeği yiyecek
kişi sayışma göre bulgur konur. Tuzu ayarlanır. Ve kaynatılır. Bir defa
kaynatıldıktan sonra üzerine un ilave edilir. Tencerenin dibi tutmaması yani
yapışmaması için tahta bir kasık yada oklava ile karıştırılır. Kısık ateşte
yaklaşık yarım saat karıştırılarak pişmeye bırakılır. Piştikten sonra büyük ve
geniş bir tabağın içine konulduktan sonra içi oyulur ve kızartılan tere yağ ile
doldurulur.
JARJUN ( Jarun ) :
Yine bir hamur yemeğidir.
Önce un ile süt karıştırılır. Yoğurt
şekline gelene kadar karıştırır. Ve tuzu ayarlanır. Daha sonra tereyağı tavada
eritilir, içerisine bu yoğurtumsu hamur dökülür. Kızartılır ve servis yapılır.
OAVUT (Kavut):
Yıkanmış buğday ateşte kızdırılmış saç üzerinde kavrulur. Buna Bijerik
(Kavurga) denir. Kavrulmuş buğday el değirmeni (Distar) ile
öğütülür. Daha sonra tereyağı ile kavrulur. Tereyağı başka bir kapta eritilir.
Bir miktar tuz ve su katılır. Buna öğütülmüş kavut ilave edilerek karıştırılır.
Bir macun halini alan kavut ekmek ile yada ekmeksiz olarak yenecek şekilde
servise hazır olur. Kavutun birde armuttan (hermi ) yapılanı vardır.
HEVLE (Helva):
Un daha önce eritilmiş tereyağına dökülür ve ateşte kızartılır. Sonra bazı
yerlerde soğuk suya bazı yerlerde de kaynar suya çeker konarak şerbet yapılır.
Bu şerbet kızartılmış una dökülür. Macun halim alana kadar ağaç bir kaşıkla
karıştırılır. Ve ateşten indirilir. Servise hazır olan helva bazen sıcak bazen
de soğuduktan sonra yenir.
PÎNCAR (Pancar):
Kök pancarının toprak üstündeki yeşil yaprakları kesilir yıkanır , doğranır ve
kaynatılır. Daha sonra suyu sıkılır. Üzerine yumurta kırılarak yağda kızartılır.
Yufka ekmek ile yenir.
GERMÎYA ÎMAMAN (Aşure Çorbası):
12 İmamlar adına düzenlenen bu çorba on iki çeşit yemek maddesi içerir. Bunun
için önce su kaynatılır ve tuzu ayarlanır. Akşamları suya konmuş ve yumuşamış
yarma (dan) bunun içerisine konur. Bir müddet kaynamaya bırakılır. Daha sonra
nohut, kuru fasulye, üzüm, ceviz, fındık, fıstık, çir, incir, dut ve şeker
karıştırılarak pişirilir. Bu yemek genellikle muharrem ayında cenaze kurban ve
düğün yemeği olarak yenebilir.
GERMIYA DÊV (Ayran Çorbası) :
Su kaynatılır. Tuz ve bulgur ilave edilir. Bir müddet kaynatıldıktan sonra
ocaktan indirilir. Ve soğumaya bırakılır. Üzerine dövülmüş sarımsak katılmış
ayran dökülür ve servis yapılır.
GERMIYA PÎVAZ (Soğan Aşı) :
Tereyağı bir tencerede eritilir. îçerisine bol soğan doğranarak kızartılır.
Suyu ve tuzu ayarlanır. Kaynadıktan sonra içerisine ısıtılmış bayat ekmek
doğranır. Biraz bekletildikten sonra servis yapılır.
MARDİMELAX (Madımak):
Tıpkı ıspanak gibi hazırlanır. Mardimelax önce toplanır. Yıkanır ve yabancı
otlardan temizlenir. Başka bir kapta yağ eritilir, Pastırma yada kıyma olarak
kısa müddet kavrulur. İçerisine merdimelax konur. Kısık ateşte bir müddet
kavrulduktan sonra suyu ve tuzu ilave edilerek kaynamaya bırakılır. Ateşten
indirilir ve servis yapılır.
QARME (Kavurma):
Genellikle kış mevsimi için hazırlanan etli bir yemektir. Kesilen hayvanın
(Koyun-keçi-sığır) kemikli ve kemiksiz kısmı birbirinden ayırt edilir ve büyük
bir kapta kaynatılır, iç yağ eritilerek kaynamış bu etin Üzerine dökülür ve
tenekelere basılarak soğumaya bırakılır. Soğuk bir yerde bekletilen bu etten
kış mevsiminde azar azar alınarak kahvaltılık olarak yada üzerine yumurta
kırılarak yenir.
TORAX (Çökelek):
Torak sütten yapılan özellikle kış yiyeceği olarak muhafaza edilen bir
tür peynirdir. Bu peynirin yapılışı ve uzun süre muhafaza edilişinin
tekniği bugün unutul-maya yüz tutmuş durumdadır.
Bu
konuda siteye eklemek istediğiniz bilgileri iletirseniz siteye eklenecektir.
Bu konu Şehir ve Bölge Plancısı Sayın Nurettin CANPOLAT tarafından İmranlı – Derin yayın organı Çağla KIZILIRMAK dergisinden alınarak sitemize eklenmiştir. Kendisine teşekkür ederiz.
.
|